UNCTAD prezanton Sistemin e Automatizuar të Eksportit të Doganave sipas standarteve të Bashkimit Evropian

Tiranë, 11 nëntor 2026 — Përfaqësues të Administratës Doganore Shqiptare (ADSH) dhe të Konferencës së Kombeve të Bashkuara për Tregtinë dhe Zhvillimin (UNCTAD) u takuan sot për një prezantim mbi komponentin e parë të sistemit ASY5 EU, Sistemin e Automatizuar të Eksportit (AES), duke mbuluar proceset e tij funksionale, dizajnin teknik dhe hapat kryesorë drejt gatishmërisë operacionale.

Në prezantim morën pjesë Besmir Beja, Drejtor i Përgjithshëm i ADSH-së; Pajtim Melani, Zëvendësdrejtor i Përgjithshëm; drejtuesit e projekteve të sistemeve si dhe anëtarë të Grupit të Punës për AES të ADSH-së. UNCTAD u përfaqësua nga Nigussie Mohammad, Constantin Ciuta, Ion Cojoaca dhe Arben Nikshiqi.

Ekspertët sqaruan se si AES mbështet dorëzimin dhe përpunimin elektronik të deklaratave të eksportit. Ai përshkroi rrugëtimin tipik të një mesazhi eksporti — nga dorëzimi prej një tregtari ose përfaqësuesi doganor, përmes përpunimit nga zyra e eksportit, deri te konfirmimi i nisjes nga zyra e daljes. Prezantimi trajtoi gjithashtu mënyrën se si sistemet doganore shkëmbejnë mesazhe dhe koordinohen me sistemet përkatëse kombëtare dhe ndërkombëtare.

Pjesëmarrësit shqyrtuan arkitekturën teknike të sistemit, duke përfshirë komponentët e tij të bazuar në mesazhe, validimin e të dhënave, ndërfaqet dhe lidhjet e mundshme me sistemet e tarifave, menaxhimit të riskut, transitit dhe akcizës. Pasqyra funksionale mbuloi pranimin e deklaratës, caktimin e Numrit të Referencës së Lëvizjes (MRN), kontrollet doganore, çlirimin për eksport dhe konfirmimin elektronik se mallrat kanë dalë.

Diskutimi u fokusua gjithashtu në përgatitjet e nevojshme përpara përdorimit në prodhim. Këto përfshijnë rënien dakord mbi fushëveprimin e versionit të parë dhe kriteret e pranimit; përfundimin e testimeve të konformitetit dhe integrimit nga fillimi në fund; kryerjen e testimeve të pranimit operacional dhe të performancës; përgatitjen e përdoruesve dhe ekipeve të mbështetjes; si dhe miratimin e një plani të vendosjes, monitorimit dhe rikthimit (fallback).

Sistemi i Automatizuar i Eksporteve është i pari sistem që realizohet teknikisht në zbatim të Strategjisë së Sistemeve Doganore që kërkohen në funksion të mbylljes së negociatave të kapitullit 29-Bashkimi Doganor për antërësimin në Bashkimin Evropian.